حسام عشقی صنعتی

Hesam Eshghi Sanati

مجموعه مقالات دستاورد سفر اروپای شرقی

انتشار کتاب در پژوهشکده نظر

به دنبال برنامه ریزی چاپ و نشر کتاب در پژوهشکده نظر، شش مقاله پژوهشی از دستاوردهای سفر اروپای شرقی (تابستان 1387) در قالب کتاب مجموعه مقالات، در اسفندماه 1388 منتشر خواهد شد. عناوین، نویسندگان و چکیده مقالات به شرح زیر است:

بی مرزی، پارادایم فضا سازی در برلین امروز، بررسی کیفیت بی مرزی در محوطه سازی و معماری فضاهای جدید برلین
رضا کسروی، مونا ابراهیمی، ثمین ژند، حمید رضا صالحی

چکیده
در فرایند جهانی شدن، نیاز به کیفیت های خاص فضایی باعث دگرگون شدن مفهوم مرز در فضا و بروز پدیدهء بی مرزی در فضاهای شهری شده است. این بی مرزی از سیاست های کلان شهری مدیریت شهر تا جزئیات معماری و محوطه سازی جدید، ساری و جاری است. اهمیت مفهوم مرز در تاریخ معماری و تغییر ساختارها با تغییر مفهوم مرز در معماری امروز، باعث به وجود آمدن کیفیات خاص در فضا شده است. در این میان آخرین حلقه از آنچه که بیان کننده تغییر در مفهوم فضاست، کالبد و اجزای آن می باشد. بررسی سابقهء بی مرزی در فضا سازی های اروپای امروز و دیروز و مقایسه آن با آنچه در سنت معماری و شهرسازی ایران وجود دارد، نشان می دهد که بر خلاف غرب پدیده بی مرزی در سنت معماری و شهر سازی ایران سابقه زیادی دارد. تحلیل جزئیات فضاها در شهر برلین که در تلاش جهت تثبیت جایگاه جهانی خویش، پذیرنده کیفیت های خاص در فضا سازی است بیان کننده جهت گیری تدبیر کنندگان فضا به سمت پدیدهء بی مرزی است . در این مقاله مبحث بی مرزی در فضا سازی با بررسی نقش مولفه های کالبدی در القای بی مرزی کالبدی و بی مرزی کارکردها و فعالیت ها در برلین و مقایسه پدیده بی مرزی در معماری و شهر سازی ایران و اروپا - نمونه برلین - بررسی می گردد.

واژه های کلیدی: بی مرزی- برلین- فضای عمومی- خاطره جمعی- جهانی شدن- جزئیات


پلاستیک شهر، بررسی یک مفهوم جدید در مطالعه شهرهای اروپای غربی و اروپای شرقی
زهرا رستگاری، محمد عسگرزاده، مریم لسان، محمد منصوری

چکیده
شهر موجودی است زنده، که از برهمکنش نیروهای متنوع و متفاوت در قالب یک جسمیت واحد، شکل گرفته است. لایه¬هایی از رویدادهای تاریخی و طبیعی که در طول عمر شهر، آن را شکل داده¬ موجب ایجاد ساختاری به هم پیوسته و منسجم گردیده است که جسم شهر را تشکیل می دهند. در این نوشتار از ویژگی های صورت شهر سخن خواهد رفت. پس از ذکر فرضیه و تعاریف مورد نیاز در متن، به تعریف حدود مطالعاتی در قالب مقیاس ها پرداخته خواهد شد و سپس در ادامه با بیان مصادیق در بین شهرهای اروپای غربی و شرقی و تحلیل نمونه ها به روش استقرا، سعی در اثبات فرضیه خواهد شد.

واژه های کلیدی: پلاستیک شهر. مورفولوژی. بلوک ساختمانی. سیلوئت شهر


دوراهی تداوم هویت ، سکون یا زندگی
انسیه قوامپور،کیوان خلیجی ، پرستو عشرتی ، سپهر ژند

چکیده
مفهوم هویت به عنوان مفهومی پر رمز و راز و گسترده غالباَ در قالب بیان دو ویژگی متضاد یعنی هماهنگی یا شباهت، و همچنین تفاوت و اختلاف شکل می گیرد.این تعاریف هرچند همه گیرند اما از یک بعد، از کاستی قابل ملاحظه ای برخوردارند که آن را می توان در قالب عدم توجه به زمان و بدین ترتیب نیاز به تداوم و رابطه بین وقایع بیان کرد.در صورت پذیرش چنین تعریفی باید دید که با ورود این مفهوم به شهر، هویت شهری بازگو کنندة کدام ویژگی هاست؟ چه عواملی باعث ایجاد این هویت می گردد. آیا حفظ صرف کالبد تنها حفظ هویت است؟ یا عناصر دیگری نیز نیاز به صیانت دارند؟ تداوم هویت را در کجا می توان جستجو کرد؟در سکون یا در زندگی ؟
در این نوشتار سعی شده است تا به وسیلة روش تحلیلی- تطبیقی وبا بهره گرفتن از دو پژوهش میدانی و پژوهش کتابخانه ای، ضمن بررسی نمونه هایی چون ونیز و برلین، به سوالات بالا پاسخ داده شود .و آنگاه نشان دهیم که افزودن بر کالبد صرف، اجزا و عناصر دیگری همچون اتفاق، خاطره و ... نیز در احیای هویت موثرند.و تداوم هویت، حاصل برهم نهادن وحدت اتصالی- تداوم وقوع وقایع در زمان و تجلی آن ها در کالبد شهر- و وحدت ارتباطی - میان نقش عناصری که شهر را به عنوان سیستم معرفی می کند- است.

کلمات کلیدی: هویت، حرکت جوهری، خاطره، ارتباط، تداوم


سهم حضور مردم در منظر فضاهای شهری، مقایسه سه میدان شهری برلین از طریق قرائت منظر
گوران عرفانی، علی عاشوری، میثم خلیل پور

چکیده
تفسیر مدنیت برای جوامع مختلف، متفاوت است بنابراین نوع تفسیر، ساختار متفاوتی از جامعه را به وجود می آورد، حضور نامتوازن بخش های سه گانه جامعه(عرصه دولتی، میانی و عرصه خصوصی) در ساخت و ادارۀ شهر منجر به ایجاد مناظر شهری متفاوتی می گردد. از آنجا که مشارکت و حضور این بخش ها در فضاهای جمعی شهر بیش از سایر فضاهای شهری دیده می شود، بنابراین سیما و منظر این فضاها می تواند نماد میزان حضور اندیشۀ مدنی آن جامعه ‌باشد. همان گونه که شهر را به مثابه متن تعبیر می کنند بنابرین باید سیستمی از نشانه ها موجود باشد که بتوان آن را به عنوان متن خواند. از این رو باید زبان نشانه ها و الگوها را برای فهم متن شهر یاد گرفت. الگوهای مکانی و فضایی اعم از میادین، فضاهای جمعی، ورودی ها، معابر و نشانه ها و الگوهای مردمی اعم از مکان های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و مکان های اعتقادی و ... نمود توجه و تمرکز اندیشه سیاسی، ایدئولوژیک یا خاستگاه اجتماعی آن جامعه هستند و قرائت این الگوها(به مثابه زبان) دغدغه زیستی- اعتقادی یک دوره از حیات شهر را آشکار می کند. به تعبیر دیگر حین قرائت منظر با ساختار متفاوتی از متن شهری مواجه خواهیم شد که این امر به "دلایل حضور انسان در محیط" اشاره می کند. محصول قرائت منظر، آشکار شدن این دلایل حضور است. این نوشتار از طریق قرائت منظر سه میدان شهری در"شهر برلین" به تفسیر و تبیین مفهوم مدنیت و در نتیجه میزان سهم حضور مردم در نقش و منظر این فضاها می پردازد.

کلید واژه ها: مردم، دولت، نهادهای میانی، عرصه دولتی، عرصه عمومی، جامعه مدنی، فضاهای جمعی، میادین شهری،قرائت منظر

مهار ناسیو نالیسم،‌ هدف مدرنیزاسیون در منظر شهری برلین
محمد آتشین بار، پروانه غضنفری، میترا کریمی، مریم السادات منصوری .

چکیده:
پدیده ای به نام مدرنیزاسیون بین کشور ها و جوامع مختلف اشتراک لفظی دارد و معانی مختلف را دربرمی گیرد. این معانی هدف اصلی یک کشور را در قالب مفاهیمی چون عقل، پیشرفت، تکنولوژی، سرمایه و ... جهت مدرن شدن بازگو می کند. سیاست های جهانی و برنامه ریزی ای که جوامع برای تثبیت موقعیت بین المللی خود در دنیا پیش بینی می کنند عاملی تاثیرگذار برای بکارگیری این معانی است. شهر بستر مناسبی برای ارائه نمودن این مفاهیم است. زیرا از یک سو با ساکنین بومی خود ارتباط قوی برقرار می کند و از سویی دیگر ویترینی بزرگ برای تبلیغات در دنیاست.
مفهوم مدرنیزاسیون در برلین به عنوان یکی از مهمترین و پیشرفته ترین شهرهای اروپا با سابقه ای تاریخی،‌ سیاسی و فرهنگی،‌ تعابیر مختلفی را در بر گرفته است که با بسیاری از شهرها متفاوت است.
به نظر می رسد مدرنیزاسیون امروز برلین درصدد نمایاندن هدفی ویژه است تا در نهایت با تقبیح گذشتة خود، جایگاه واقعی آلمان را در اذهان عمومی به نمایش بگذارد. گذشته ای که از شهروندان برلینی جدایی ناپذیر است. برای این هدف،‌ مدیران شهری برلین سیاست های ویژه ای را برنامه ریزی نموده اند که جلوه آن را می توان در منظر شهری برلین مشاهده نمود. این مقاله ضمن تشریح حوادث مهم تاریخی -‌ سیاسی - فرهنگی برلین، ارتباط آن هارا با فضای شهری برلین پس از جنگ جهانی دوم بررسی می کند و بر آن است تا اهداف مدرنیزاسیون شهری در برلین را از منظر شهری آن بررسی نماید.

واژه های کلیدی: برلین، جنگ جهانی دوم، ناسیو نالیسم، یهود، مدرنیزاسیون،‌ منظر شهری


نسبت منظر شهری با سیاست‌های توسعۀ شهری ، بررسی موردی: منظر شهرهای فرانکفورت و مونیخ
مینا فلاح‌زادگان، احسان دیزانی، امیر طهماسبی، مهدی فاطمی

چکیده
در این مقاله به بررسی رابطۀ سیاست‌های توسعۀ شهری و منظر شهری پرداخته شده است. با بازدید میدانی و بررسی اجمالی چند شهر و مقایسۀ شهرهای دارای شرایط زمینه‌ای مشابه و مشاهدۀ جلوه متفاوت توسعۀ شهری، نوسازی و منظر شهری در هر یک از آن‌ها، فرضیۀ‌‌ تفاوت سیاست‌های ساماندهی منظر شهری در شهرهای دارای شرایط زمینه‌ای مشابه با یکدیگر و نسبت مستقیم منظر شهری با سیاست‌های توسعه آن شهر، مطرح می‌گردد. فرانکفورت و مونیخ به‌عنوان نمونه‌های موردی بررسی این فرضیه انتخاب شده‌اند و با مقایسه و تحلیل صورت گرفته بین آن‌ها، عامل تفاوت سیاست‌های توسعۀ شهری و به تبع آن منظر شهری در دو شهر، با عنوان چشم‌انداز و نقش فعالیتی شهر معرفی می‌گردد که اهمیتی فراتر از شرایط زمینه‌ای مشابه در آن‌ها دارد.

کلید واژه‌ها: منظر شهر، مدیریت شهری، نوسازی، توسعۀ شهری، سیاست‌های توسعۀ شهری، چشم‌انداز، نقش فعالیتی شهر، بافت تاریخی، خط آسمان، بلندمرتبه‌سازی

منبع

  
نویسنده : Hesam Eshghi Sanati - حسام عشقی صنعتی ; ساعت ۱٢:٠٥ ‎ق.ظ روز جمعه ۱٥ آبان ۱۳۸۸
تگ ها :