حسام عشقی صنعتی

Hesam Eshghi Sanati

مطالعات طراحی معماری ترم جاری با موضوع مسکن در ارتفاع

مقدمه

حسام عشقی صنعتی[1]

پس از سال ها زندگي پراكنده و بدوي نسل هاي بشري، رفته رفته نياز و طبع اجتماعي انسان ها سبب شد هسته هاي مدنيت و كلني هاي انساني[2]  شكل بگيرند و پايه هاي تمدن كهن امروزي پايه ريزي شوند. مصر در كنار رود نيل سرزمين هاي آشور، كلده، بابل، بين النهرين و دشت و جلگه هاي وسيع سرزمين آريايي ايران [3] همه و همه نقطه هايي است كه روي نقشه هاي جغرافيايي اوليه ظاهر و رفته رفته پر رنگ شدند و هويت يافتند و با توسعه زندگي اجتماعي بشري و ساز و كارهاي اقتصادي و بازرگاني و حوزه كاشت و برداشت، گسترش و تزايد آنها ادامه يافت. اين سير تاريخي همچنان ادامه پيدا كرد تا امروز كه ما شاهد قاره هاي پنجگانه كره زمين با شهرها، شهرك ها و روستاهاي و مهمتر از اينها،كلان شهرهاي عظيم روي نقشه جهان هستيم.

در اين قاره ها بافتهاي متفاوتي شكل گرفته اند: از بيغوله و كپرها و حصيرنشين ها و سكونت[4] هاي حاشيه اي و تحميلي كه بگذريم، بافت هاي مسكوني، تجاري، اداري و بازرگاني را در جاي جاي جهان و با گونه گوني بسيار مي بينيم.

امروز خانه هاي ويلايي بزرگ و كهن جاي خود را به الگو هاي كوچك، با متراژ كوچك آپارتماني داده كه در دل برج ها و آسمانخراش هاي عظيم جاي گرفته اند. بازار هاي سنتي و سرپوشيده گلي قديمي با سقف هاي گنبدي و زيبا جاي خود را به پاساژها و مراكز خريد بسيار بزرگ و چند طبقه با آسانسورها و پله هاي برقي داده است. فضاهاي سبز وسيع خانه هاي قديمي، محلات و خيابان ها، جمع و جور شده و در پارك ها و بوستان ها و حاشيه بعضي خيابان ها خلاصه شده است. راه ها و جاده هاي باطراوت و خلوت درشكه رو، سواره رو و پياده رو تبديل به خيابان هاي شلوغ و پرترافيك چند بانده و بلوار ها و بزرگراه هاي وسيع شده است. انسان امروز به جاي پياده روي در حاشيه باصفاي خيابانها و گذر سواره از جاده هاي خلوت، درگير ازدحام، انبوه خيابان ها و بعضا شلوغي اتوبوس هاي پر از جمعيت، بزرگراههاي عظيم و شتاب مترو و ... است. هواي پاك و آسمان آبي و فضاي سرسبز، كم كم به هواي آلوده و آسمان تيره، شلوغ و آغشته به صداها، برق ها و آژير خودرو ها بدل شده است. از زندگي با صفا، خوش و آسوده ديروز خبري نيست و انسان امروز درگير زندگي هاي پرزرق و برق، اما پر درد سر و ناآرام و پر هياهو با دل مشغولي هاي بسيار است.

مواردي چون قطبي شدن شهرها و مناطق مسكوني به شمال و جنوب، چهره كريه وناخوشايند ساختمان سازي و بلندمرتبه سازي بي رويه در سطح شهرها و مناطق، بهم ريختگي بافت هاي مسكوني، نابود سازي محيط زيست بشري و مهمتر غيراصولي بودن و مقاوم نبودن ساخت و سازها در قبال حوادث نامترقبه بخصوص زلزله، ساخت و سازهاي تقليدي، بدون الگوي صحيح و قابل قبول، خارج شدن ار اصول و ضوابط سنتي و نوين در كاربرد مصالح و استفاده صحيح از آن و عدم رعايت سبك سازي در ساخت و سازها و امثال آن مويد سهل انگاري هاي ما در اين باره است.
اما اين همه حاصل سهل انگاري هاي نسل ما نيست. بلكه حاصلي است كه در طول قرون و اعصار فراهم آمده و در عصر حاضر عمده ي آن رخ نموده است.  

 
براي مثال منزل[5] كه محل نزول از مركب و آرامش يافتن و استراحت كردن و نزول يافتن در محل سكونت و خانه بوده است، كم كم به الگوي تحميلي و اجباري تبديل شده كه آشيانه يا جوابگاهي نا آرام و غير متناسب با طبيعت و فطرت انساني است و آسايش او، هويت و فرهنگ او را تحت الشعاع قرار داده. مرحوم دكتر كريم پيرنيا مي گفت در قديم خانه ها را آدم وار[6] مي ساختند، يعني براي سكونت و راحتي انسان. اما تغييرات و تحولات غير اصولي در ساخت ساز و تاسيسات و كاربرد مصالح ساختماني و طراحي، خانه ها را را تبديل كرده به فضايي كه ديگر راحتي و آسايش و لطافت ندارد و تنها سرپناهي است كه به ناچار آن را مي پذيريم و به آن پناه مي بريم. برج های سربه فلک کشیده ی کلان شهرهای امروز جهان و حتی ایران ، ارمغان این تحولات و تغییرات غیر اصولی برای معماری کنونیست .

هدف از ارائه این دست نوشته ، معرفی و تحلیل میدانی طرح پیشنهادی با موضوع " مسکن در ارتفاع " یا برج مسکونی 200 واحده در شهرستان کرج است که توسط نگارنده به انجام رسیده است و مشتمل بر دو بخش است : بخش اول به آنالیز سایت موردنظر طراحی  می پردازد و در آن کلیه موارد ابعاد زمین ، محل وموقعیت آن ، همجواری ها ، دسترسی ها ، دید و منظر ، سروصدا ، شیب و پوشش گیاهی و ... از نظر خواهد گذشت و در بخش دوم به روند ایده ها و نظریه ها و روش های طراحی این مجتمع مسکونی در سه قالب ایده های طراحی ، سازه و تاسیسات ، پرداخته خواهد شد . ذکر این نکته ضروریست که مطالعات ذیل در ابتدای مسیر طولانی طراحی  ( فاز صفر ، یک و دو ) این پروژه ، در حال تکمیل است بنابراین همواره با کاستی ها و نقص هایی همراه  خواهد بود ، نگارنده با کمال میل پذیرای نظرات ارزشمند اساتید و صاحبنظران است .



 - دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه هنر[1]

hesameshghi.persianblog.ir

hesameshghi@hotmail.com

[2] - human colonies

[3] - Persian

[4]  - Dwelling

[5] -  comfortable Home

 - مردم واری به معنای رعایت تناسب میان اندان های ساختمانی با اندام های انسان و توجه به نیازهای او در کار ساختمان سازی است .[6] 

  
نویسنده : Hesam Eshghi Sanati - حسام عشقی صنعتی ; ساعت ٢:٢٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢۸ خرداد ۱۳۸٦
تگ ها :