معماری پایدار از دیدگاه سه تن از معماران معاصر

Sustainable Architecture In Overwiew Of Three Contemporary Architects. 

رشد بی رویه جمعیت کره ی زمین باعث بروز مسائلی همچون تخریب جنگل ها ، انقراض گونه های گیاهی ، مصرف بی رویه ی انرژی ، گرم شدن کره ی زمین و ... شده است . در دو قرن اخیر اقداماتی برای حفظ محیط زیست و نجات کره ی خاکی صورت پذیرفت . جاییکه توسعه ی پایدار[1] کم کم مفهوم خود را می یافت ؛ برای جلوگیری از بروز مشکلاتی همچون نابودی منابع طبیعی ، تخریب اکوسیستم[2] ها ، آلودگی و ... ، راه حل هایی در مقابل الگوهای سنتی کالبدی ، اجتماعی و اقتصادی ارائه شد که مفهوم توسعه ی پایدار از آن برداشت می شود .

بعنوان تعریف می توان سخن از توسعه ای را به میان آورد که بتواند نیازهای کنونی را بدون از دست دادن توانایی های نسل های آینده در رفع نیازهایشان ، تامین کند و در بلندمدت ، سلامت انسان و نظام های اکولوژیکی را بهبود بخشد . سرمایه گذاری بطور کافی در زمینه ی بهداشت ، آموزش ، جمعیت و انرژی از اهداف توسعه ی پایدار است بطوریکه برای نسل های آینده ، بدهی اجتماعی بوجود نیاید .

از آنجاییکه صنعت دوم جهان پس از کشاورزی ، ساختمان سازی است ، مفهوم توسعه ی پایدار در قالب معماری و شهرسازی نیز متجلی شد . در حقیقت این ساختمان ها هستند که آسیب های اصلی به کره ی زمین می رسانند . دود ایجاد شده توسط کارخانه های مصالح سازی در کلانشهرها ، در مقایسه با آلایندگی اتومبیل ها ، درصد بیشتری از آلودگی هوا را به خود اختصاص می دهد . ایده ها و اقدامات مطرح شده در این عرصه با گسترش عمودی شهرها ، افزایش طول عمر ساختمان ها با استفاده از فن آوری جدید و استفاده از مصالحی که انرژی کمتری را در هنگام سوخت مصرف می کنند ، وارد مرحله ی تازه ای شد .

پیشینه ی معماری پایدار و نهضت حفظ محیط زیست به قرن نوزدهم بر می گردد . پیشگامان نهضت معماری پایدار ؛ جان راسکین[3] ، ویلیام موریس[4] اند . اصول این معماری نظیر توجه به محیط زیست از طریق حفظ انرژی ، کاهش استفاده از منابع جدید مصالح ساختمانی ، هماهنگی ساختمان با اقلیم ، هماهنگی بنا با سایت ، برآوردن نیازهای ساکنین و ...که در بیانیه های مختلفی از آن یاد شده است تاکنون نیز مورد استفاده معماران طبیعت دوست قرار می گیرد .

از معماران معاصری که سوابق پرافتخاری در عرصه معماری سبز و معماری پایدار دارند می توان به معمار فقید ایرانی ؛ نادر خلیلی ، معمار فقید مصری ؛ حسن فتحی[5] ، و از معماران در قید حیات معمار انگلیسی ؛ نورمن فاستر[6] ، معمار اهل جمهوری چک ؛ یان کاپلیکی[7] و معمار مالزیایی ؛ کنت یینگ[8] اشاره نمود .

مقایسه ی دیدگاه های سه معمار اخیر ؛ نورمن فاستر ، یان کاپلیکی و کنت یینگ ، پیرامون مفاهیم معماری پایدار جالب توجه است :

نظر این سه معمار درباره ی « تعریف معماری پایدار » ؛

نورمن فاستر معتقد به بیشتر کار کردن و استفاده کردن از کمترین امکانات است و عنوان می نماید که باید به جای استفاده از منابع مکانیکی ، از منابع سوختی روبه زوال و تجدیدشونده استفاده شود .

یان کاپلیکی معتقد است که بیشتر از 80 درصد انرژی می تواند توسط ساختمان ها تامین شود . بطور مثال ممکن است انرژی در ساعت های شب به شبکه الکتریسیته ساختمان بازگردانده شود . توجه به انرژی در سازه ی ساختمان نیز از ایده های وی است.

کنت یینگ معتقد است که سازندگان باید مصالح ساختمانی را با کمترین انرژی مصرف کنند بطوریکه کمترین فضا را هم اشغال نماید .

این سه معمار درباره ی « دلایل موفقیت ساختمان ها در قرن سبز » معتقدند ؛

نورمن فاستر معتقد است که ساختمان باید از حداقل انرژی استفاده کند یا انرژی را از سوخت های تجدیدشونده مثل روغن گیاهی و خورشید بدست آورد .

یان کاپلیکی معتقد است که هنوز هیچ ساختمان سبز حقیقی ساخته نشده است .

کنت یینگ معتقد به فشرده کردن لایه ها در سیستم های طبیعی با کمترین تماس تخریبی است .

آنها درباره ی « استفاده از طبیعت بعنوان راهنما » معتقدند ؛

نورمن فاستر معتقد است که بناها با توجه به سنت های بومی مناطق ساخته شوند ؛ بطور مثال برای ساخت بنا در مناطقی که چوب زیاد است از الوار بیشتر استفاده شود .

یان کاپلیکی از خانه ی موریانه ها یاد می کند که دارای دولایه تهویه ی طبیعی و روشنایی است و هنوز در ساخت بشر نمونه ی مشابه آن یافت نشده است . وی معتقد است که ساختار از نظر وزنی سبک تر و از نظر استحکام محکم تر از ساختارهای ساخته شده بدست بشر هستند و برای ساخت باید از این الگوی طبیعی بهره جست .

کنت یینگ معتقد است که در سیستم های ساختمانی باید از اکوسیستم الهام گرفته شده از طبیعت پیروی شود .

 

 

 

مآخذ :

 

http://aktualne.centrum.cz/domaci/spolecnost/clanek.phtml?id=521654

www.archinect.com

www.ihned.cz

www.stavba.tvujdum.cz

برای مشاهده ی تصاویر اینجا کلیک کنید.

[1]-Sustainable Development

[2]- Ecosystem

[3]- John Ruskin

[4]-William Morris

[5]-Hassan Fathi

[6]-Norman Foster

[7]-Jan Kaplicki

[8]-Kenneth Yeang

/ 4 نظر / 516 بازدید
امیرمهدی خادمی

سلام حسام . بابت این مطلب بسیار سپاس مفید بود.یادداشتکی منهم در مورد طبیعت گرایی نوشتم بعد ها که کمی بهتر شد.بزایت ارسال می کنم تا نظر تو را هم جویا شوم.در مورد یادداشت استاد باقر زاده شیرازی هم زمانی که فوت کرد من آنجا بودم پارادوکس های عجیبی دیدم که اینجا مجالش نیست.اگر روزی مجالش بود شرحش را برایت می گم.سپاس .همچنان موفق باشی.

واران

این چه فونتیه مهندس؟ خودش میگه منو نخون!!

کمال یوسف‌پور

آقای عشقی سلام؛ لطفا با حضور در وبلاگ زروان، در انتخاب موضوع نهایی ضیافت دهم مشارکت نمایید.

علیرضا خوارزمی

سلام حسام... چطوری آقا ؟ .... خوش میگذره؟ ....